Het gelui van de Martini en de Der-Aa toren

Martini

Het gelui van de Martini bestaat uit een twaalftal klokken die een doorlopende tonenreeks vormen.

Salvator, Grote en Kleine Borgerklok

De klokken 1, 3 en 4 zijn de oudste klokken die de toren kent en zijn gegoten ‘op locatie’, te weten op de Rademarkt te Groningen, door Hendrik van Trier. Vanaf daar zijn ze over ronde balken naar de Martini getransporteerd en met behulp van katrollen en paarden de toren ingehesen. De historie meldt dat de klokken nooit zouden zijn afbetaald, vanwege het feit dat de opdrachtgevers destijds niet tevreden waren over het resultaat.
In de WO II dreigden ze uit de toren verwijderd te worden, maar omdat Seyss Inquart een groot liefhebber van beiaards was en hoogst persoonlijk de beiaard van de Martini als beschermd cultuurgoed had aangewezen, heeft een aantal slimme Groningers met ijzerdraad en ‘nep’hamers visueel de grote klokken ‘aangesloten’ op de beiaard. Toen de klokkenvordering begon, wees men de vorderaars op de verbinding met de beiaard én dat Seyss Inquart de beiaard beschermd had verklaard.De klokken bleven hangen…
Wat betreft naamgeving: traditiegetrouw wordt de bourdon (grootste klok) Salvator (=redder) genoemd. Deze draagt even traditiegetrouw een kruisbeeld op de flank.

De Grote en Kleine Borgerklok werden in de Middeleeuwen geluid als het Grote of Kleine ‘Burgerrecht’ werd verleend. Er is niets nieuws onder de zon, met de huidige asielzoekers en inburgering..

Kromstaart

Deze klok werd gegoten in 1994 en dat gebeurde vanuit de opbrengsten van de speciale muntverkoop die in 1990 had plaatsgevonden, toen Groningen 950 jaar bestond. Het merendeel van die lokale munt ‘De Kromstaart’ werd na het jubileumjaar niet meer ingeleverd en het bestuur van het GKG heeft toen een verzoek ingediend (een deel van) de revenuen te besteden aan een blijvend aandenken: een nieuwe klok. Het profiel van de klok werd gegoten naar de profielen van de klokken van Van Trier die al in de toren hingen.

Johannes, Otger, Werkman en Agnus

Deze klokken 8, 9, 11 en 12 kwamen ‘vrij’ uit de klokkentoren van het naoorlogse witmarmeren stadhuis dat in 1994 gesloopt werd en plaats moest maken voor het nieuwe complex van de architect Natalini. Ze zijn gegoten door klokkengieter Koek, die het klokkengietbedrijf had overgenomen van Van Bergen. http://www.midwolda.nl/vbergen.htm Toen het bestuur van het GKG reuk kreeg van de aanstaande sloop van het stadhuis, heeft het zich beijverd om de klokken te verwerven. Het gemeentebestuur stemde in en betaalde de kosten om de klokken dusdanig